Giống gà này còn được gọi bằng cái tên khác là gà Ri Mường. Chúng có nguồn gốc tại huyện Lạc Thủy của tỉnh Hòa Bình. Năm 2012, gà Lạc Thủy được Viện chăn nuôi phát hiện và nghiên cứu đánh giá chi tiết nguồn gen vào năm 2014 – 2015. Sau đó được đưa vào danh mục quỹ gen các giống vật nuôi của Việt Nam năm 2016.
Ban đầu giống gà này chỉ có quần thể nhỏ vài trăm con, phân bố ở xã Phú Lão, xã Phú Thành, xã An Bình khi mới phát hiện. Cho đến nay, giống gà này đã phổ biến toàn huyện, có hộ gia đình nuôi tới hàng ngàn, hàng vạn con để đáp ứng nhu cầu tiêu thụ gà thịt tại chỗ và cung cấp cho thị trường Hà Nội, các tỉnh lân cận.
Theo Viện Nghiên cứu và Chăn nuôi Việt Nam, giống gà bản địa Hòa Bình này là giống là quý hiếm cần bảo tồn. Chúng sở hữu những đặc điểm cơ bản như sau:
Thoáng nhìn chúng ta sẽ thấy giống gà Lạc Thủy này trông khá giống gà Mía. Nhưng qua từng giai đoạn phát triển, chúng sẽ bộc lộ những nét khác. Giống gà này có mã đẹp, thịt thơm ngon, dễ nuôi, được thị trường ưa chuộng, cho hiệu quả kinh tế cao.
Giống gà Hòa Bình này cũng có khả năng đề kháng tốt, ít khi bị bệnh. Chúng có thể thích nghi được với nhiều điều kiện thời tiết khác nhau, kể cả mùa đông lạnh, rất dễ nuôi và nhanh lớn.
Lúc mới nở được 1 ngày tuổi, gà có màu lông màu trắng ngà đồng nhất. Da vàng, mỏ và da chân cũng màu vàng. Tốc độ mọc lông rất nhanh, chỉ khoảng 1 tuần tuổi chúng đã mọc hết lông cánh.
Sau 4 tuần tuổi gà có thể phân biệt trống, mái thông qua đặc điểm ngoại hình. Đó chính là đặc điểm nổi bật của gà Lạc Thủy so với các loại gà khác. Vào thời điểm này, gà mái sẽ có lông màu trắng, hồng nhạt. Còn gà trống bắt đầu ngả sang màu đỏ tía.
Ở giai đoạn trưởng thành, gà mái sẽ ngả màu lông thành màu lá chuối khô, nhìn khá giống với gà Mía. Nhưng con trống thì lại khác, chúng sở hữu bộ lông màu mận chín, đỏ tím, da chân vàng nhìn vô cùng bắt mắt. Mào có màu đỏ đơn, dái tai dài, lông màu tía. Chúng rất thích hợp với thị hiếu của người Việt vào các dịp lễ tết khi mua gà để thờ cúng.
So với các giống gà khác trên thị trường, nuôi giống gà này khá kì công, một ngày phải kiểm tra không dưới 4 lần để xem xét xem độ ấm của chúng ra sao, thức ăn, nước uống có phù hợp nhu cầu hay không.
Khi gà được 4 tuần tuổi, cần nuôi nhốt riêng gà trống và gà mái để xây dựng cho chúng chế độ chăm nuôi khác nhau.
Bà con cần nắm rõ đặc tính của từng loại gà để có thể theo dõi được tốc độ sinh trưởng của chúng và thiết lập chế độ ăn phù hợp:
Gà lạc Thủy con mọc lông khá sớm và nhanh, có thể thích nghi, chống chịu thời tiết tốt. Chúng thích hợp nuôi cả 4 mùa trong năm. Với giống gà này bà con có thể nuôi theo phương thức nuôi nhốt, bán chăn thả hoặc chăn thả vườn đều được.
Trên đây là một số thông tin cơ bản về gà Lạc Thủy, một trong những giống gà quý của Việt Nam hiện nay. Bà con khu vực miền Bắc, nhất là những nơi có địa hình đồi núi có thể cân nhắc chọn giống gà này để phát triển kinh tế, chúng khá dễ chăm nuôi và hiệu quả cũng cao.
Gà Lạc Thủy (hoặc có tên gọi khác là gà ri mận tía), là giống gà bản địa của Việt Nam, là giống gà đặc hữu quý hiếm có nguồn gốc từ huyện Lạc Thủy, tỉnh Hòa Bình được nuôi trong các bản làng và truyền nối qua nhiều thế hệ. Giống gà này có sức chịu đựng tốt, nhanh lớn, thịt thơm ngon, đặc biệt giống gà này mọc lông sớm chịu đựng tốt với khi hậu thời tiết lạnh.
Năng động, dám nghĩ dám làm, anh Nguyễn Duy Hiến ở thôn Nà Phải, xã Phương Linh (Bạch Thông) đã nỗ lực lập nghiệp trên mảnh đất quê hương và bước đầu thành công với mô hình nuôi gà Lạc Thủy.
Gà lạc thủy là một giống gà đặc hữu của Việt Nam với chất lượng thịt ngon, giá trị kinh tế cao, được phát hiện tại khu vực Lạc Thủy, Hòa Bình. Cùng Mạnh Hoạch tìm hiểu về giống gà này nhé.